Göz Yaşı Kanalı Tıkanıklığı Cerrahisi ve Tedavisi
Gözyaşı Kanal Tıkanıklığı Nedir?
Gözyaşı, göz yüzeyine yayıldıktan sonra:
- Göz kapaklarının burun köküne yakın kısmındaki küçük deliklerden (punktum) girer
- Deliklerin devamındaki gözyaşı kanalcıklarından geçer
- Gözyaşı kanalcıklarının birleştiği gözyaşı kesesine ulaşır
- Gözyaşı kesesinden burun içine boşalır
Normalde gözyaşı, gözün nemli kalmasını sağlar ve fazlası gözyaşı kanalları aracılığıyla buruna akar Bu yolun herhangi bir noktasında oluşan daralma veya tıkanıklık, gözyaşı kanal tıkanıklığıdır ve özde sürekli sulanma ve enfeksiyonlara yol açar.
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı en sık ilk bir yaştaki bebeklerde, orta yaş ve sonrası kadınlarda, burun yapısı eğri olan bireylerde ve uzun süren burun enfeksiyonu ve alerjiler sonucu görülür.
Türleri
- Doğuştan (Konjenital) Tıkanıklık
- Yenidoğan bebeklerde sık görülür
- Gözyaşı kanalının alt ucunu kapatan zarın kapalı olmasıyla ilişkilendirilir.
- Kanalın buruna açılan kısmı doğumda açılmamış olabilir
- Genellikle ilk 6-12 ay içinde kendiliğinden düzelir
- Edinilmiş Tıkanıklık
- Kadınlarda daha sık görülme (kanalların anatomik olarak daha dar olması)
- Enfeksiyon veya travma sonucu gelişir
- Yaşa bağlı olarak zamanla gözyaşlarını boşaltan punkta adı verilen kanalcıklar daralabilir.
- Kronik sinüzit
- Daha önce geçirilmiş burun veya göz ameliyatları
- Travmalar
Belirtiler
- Sürekli veya aralıklı göz sulanması (epifora)
- Gözde çapaklanma ve yapışma, kızarıklık
- Sabahları kirpiklerde kurumuş akıntı
- Burun kökünde şişlik (göz yaşı kesesi buradadır.) şişlik ve bastırınca iltihaplı akıntı gelmesi (göz yaşı kesi iltahaplı-dakriyosistit)
- Sık tekrarlayan konjonktivit atakları
Tanı Yöntemleri
Detaylı göz muayenesinin yanında şu testler uygulanabilir:
- Sık görülen çapaklanma ve gözde sulanma belirtileri göz muayenesi ile teşhis edilir.
- Floresein boya testi: Gözyaşının drenaj hızını ölçer. Hem bebeklerde hem de yetişkinlerde floresein adlı bir boya damlası damlatılarak belirli süre boyunca bekletilir. Eğer boya kalıntısına rastlandıysa kısmi veya tam tıkanıklık teşhisi konulur.
- Sıvı verilmesi: Gözyaşı kanalına sıvı verilmesi ve burun boşluğuna geçmemesi ile tanı konulur
- Görüntüleme yöntemleri: Gerekirse tomografi veya dakriyosistografi
Tedavi Yöntemleri
Medikal Tedavi
- Enfeksiyon varsa antibiyotikli damlalar
- Geçici rahatlama sağlar
Bebeklerde Tedavi
- İlk 1 yıl masaj uygulaması yapılır.
- Masaj burun kökünde gözyaşı kesesi üzerine baskılama şeklinde uygulanır.
- Günde 3-4 kez, 5 dakika bu masaj hareketini yapmak gerekir.
- Kanalın açılma ihtimali ? civarındadır.
- yılın sonunda açılmazsa “probing“ denilen sondalama işlemi yapılır.
- İlk sondalamadan sonra yaşarma şikayeti geçmezse silikon tüp entübasyonu yapılır.
- Sondalama ile de yaşarma geçmezse, bu kez 3 yaşın dolması beklenir ve “dakriyosistorinostomi” denen ameliyat yapılır.
Erişkinlerde Tedavi
- Sondalama ve Silikon Tüp Uygulaması
- Kanal içine ince silikon tüp yerleştirilir
- Kanalın açık kalması sağlanır
- Cerrahi Tedavi (DSR – Dakriyosistorinostomi)
- Lokal veya genel anestezi altında burun köküne yaklaşık 1 cm’ik bir kesi yapılır. Burun kemiğinde küçük bir kemik pencere açılır, Göz yaşı kesesinden burun boşluğuna direk geçiş oluşturulur. Bazı durumlarda silikon bir tüp punktumlardan geçirilebilir. Ciltteki kesi dikişlerle kapatılarak işlem sonlandırılır. Tüm dünyada altın standart kanal ameliyatı DSR ameliyatıdır. Kuralına uygun yapılırsa ciltte iz kalmaz. ?başarılıdır.
Ameliyat Sonrası Süreç
- İşlem genellikle 30-60 dakika sürer
- Aynı gün taburcu olunabilir
- Hafif şişlik ve morluk olabilir
- 1-2 hafta içinde günlük hayata dönüş sağlanır
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
- Kronik enfeksiyonlar
- Gözyaşı kesesi iltihabı (dakriyosistit)
- Şiddetli ağrı ve şişlik
- Nadir durumlarda enfeksiyonun yayılması
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı kendiliğinden geçer mi?
- Bebeklerde gözyaşı tıkanıklığı ilk yıl içinde masajla açılma ihtimali yüksek olsa da, yetişkinlerde genellikle kendiliğinden geçmez ve cerrahi müdahale gerekebilir.
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı tekrarlar mı?
- Evet, gözyaşı tıkanıklığı tekrarlayabilir. Uygun tedavi yapılmazsa ve enfeksiyon tekrarlarsa kanal yeniden tıkanabilir. Bu nedenle uzman bir doktor tarafından süreç takip edilmelidir.
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı körlüğe yol açar mı?
Gözyaşı kanalı tıkanıklığı, doğrudan körlüğe neden olmaz; ancak sık enfeksiyonlar gözde kalıcı hasar oluşturabilir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
- Sürekli sulanma varsa
- Gözde sık çapaklanma oluyorsa
- Göz kenarında şişlik veya ağrı oluştuysa
- Tekrarlayan göz enfeksiyonları yaşanıyorsa
Sonuç
Gözyaşı kanal tıkanıklığı, yaşam kalitesini düşüren ancak doğru tedavi ile tamamen çözülebilen bir hastalıktır. Erken teşhis, daha kolay ve hızlı tedavi anlamına gelir.
“Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.”
Yayınlanma Tarihi : 20.04.2026
Güncellenme Tarihi : …/…/….