Kurugöz Teşhis ve Tedavisi
Kuru Göz nedir?
Kuru göz, gözyaşının yetersizliği, ya da erken buharlaşması durumudur. Diğer bir tanımla, gözyaşı üretimi yetersiz olabilir veya gözyaşı filmi yapısal sorunlar nedeniyle göz yüzeyinde stabil kalamayabilir. Göz kuruluğu, gözlerin yeterli derecede nemlenemediği yaşam kalitesini düşüren toplumda yaygın Çok faktörlü bir hastalıktır.
Göz çevresindeki üç ayrı gözyaşı bezleri tarafından salgılanan yağ, su, ve mukus olmak üzere üç tabakadan oluşur. Göz kapaklarının kırpılması ile üç kat halinde göz yüzeyine ve şeffaf tabakası olan korneaya yayılır. Gözyaşı, gözlerin nemli kalmasına, gözdeki yabancı maddeleri temizlemeye, göz yüzeyinin pürüzsüz kalmasını, göz enfeksiyonları riskini azaltır ve net/temiz bir görüş sağlayan gözün en ön kısmında yar alan ilk yapıdır. Göz kapakları tekrar kırpılmadan 10 sn süre üç kat halinde gözün şeffaf tabakası olan korneaya yayılır. 10 Saniye sonra dağılır/parçalanır. Bu nedenle Gözyaşı kalitesinin korunması için göz kırpma sayısı oldukça önemlidir. Göz kapaklarının tekrar kırpılması ile gözkapaklarındaki burun kısmına yakı deliklerden (punktumlar) geçerek deliklerin devamındaki küçük kanalcıklar ve daha sonra onların devamındaki nasolakrimal kanal yardımıyla burun boşluğuna geçerek gözü ter keder.
Göz yüzeyini kaplayan ve gözleri dış etkenlerden korumaya yardımcı olan gözyaşı filmi 3 tabakasının yapısı ve fonksiyonları
- Yağ tabakası: Gözyaşı filminin en dış katmanıdır. Gözyaşının çabuk buharlaşmasını ve kurumasını önler, kapak görevi görür ve gözyaşı yüzeyini ve şeffaf tabakası olan korneayı pürüzsüz hale gerdirerek net görmeye katkıda bulunan gözün en dışındaki yüzeydir. Bu katman göz kapaklarında buluna (meibomian) bezlerinde üretilir. Bu bezler göz kapaklarda bulunur ağızları kirpik dibine açılır.
- Sulu tabaka: Gözyaşı filminin orta katmanıdır. İçeriği anne sütünün içreğine yakındır Gözyaşının çoğunluğunu oluşturan su katman gözü yabancı partiküllerden temizlemeye ve enfeksiyonlardan korumaya yardımcıdır. Bu katman üst kapak içinde burna yakın bölgede bulunan lakrimal bezlerde üretilir.
- Mukus tabakası: Gözyaşı filminin en alttaki katmanıdır. Göz yüzeyine göz yüzeyine ve şeffaf tabakası olan korneaya yapışır. En üstteki yağ lifler şeklinde tabakasına lifler şeklinde tutunarak üç tabakanın üç kat halinde göz yüzeyinde kalmasını sağlar. Mukus olmadan gözyaşı göze yapışamaz ve gözün nemli kalması sağlar. Mukus üretilir. göz beyazını örten ve göz kapaklarının içinde kalan damarlı şeffaf yapık olan konjonktivadaki bezlerde yapılır.

Kuru Göz nedenleri nelerdir?
Bu üç tabakadan herhangi birinin eksikliği veya bozukluğu, kuru göz şikâyet ve bulgularının ortaya çıkmasına neden olur
Göz yaşının eksilmesine bağlı nedenler:
- Gözyaşı salgısı, erkek ve kadınlarda, ilerleyen yaşla birlikte azalır. Ancak, kuru göz, özellikle menapoz sonrası kadınlarda sık görülür.
- İdrar söktürücü, tansiyon düşürücü, anti-allerjik, anti-depresan ilaçlar, uyku ilaçları ve alkol gözyaşı üretimini olumsuz etkileyebilir.
- Akne için retinoik asit tedavisi (sivilce ilacı olarak bilinir)
- Romatizmal hasatlıklar: Ciddi kuru göz, ağız kuruluğu ile birlikte giden Sjögren Sendromu ile birlikte olabilir. Bu durumda, hastalarda, sıklıkla eklem romatizması olmak üzere, tüm vücut sistemlerini tutan bir immün disfonksiyon veya bağ dokusu hastalığı mevcuttur. Sjögren sendromu, genellikle 50 yaş civarında kadınlarda görülür.
- Akne rozasea hastalığı (gül hastalığı)
- Tiroid hastalıkları
- Yukarıdakilerin dışında kimyasal yanıklar,
- Özellikle LASER, katarakt ve göz kapağı cerrahisi gibi cerrahiler
Göz yaşının erken buharlaşmasına bağlı nedenler:
- Blefarit (kirpik dibi iltihabı, yağ bezlerinin çalışmasını bozar)
- Göz iltihabı veya enfeksiyonu (Mukus bezlerinin çalışmasını bozar)
- Göz tansiyonu ilaçları gibi içeriğinde koruyucu maddedeler bulunduran bazı ilaçlar. (Mukus bezlerinin çalışmasını bozar)
- Çevresel faktörler, örneğin klima, ısıtma, sigara dumanı, rüzgar, güneş veya kuru hava gibi faktörler
- Uzun süre bilgisayar/telefon ekranına bakmak Devamlı dikkat gerektiren işler
- Göz kapağı problemleri (Entropiyon, Ektropiyon göz kapağında kapanma sorunu)
- Kontakt lens kullanımı
Kuru Göz Belirtileri
- Gözlerde batma, yanma ve acıma
- Bulanık görme, özellikle okuma sırasında
- Gözde yabancı cisim varmış hissi
- Göz kızarıklığı
- Göz kapaklarında yapışkanlık veya çapaklanma
- Göz çevresinde mukus iplikçiklerin oluşması
- Kontakt lens kullanımında rahatsızlık
- Aşırı sulanma (Bu hastalar, zaman zaman kuruluğa bağlı irritasyon ile paradoksik sulanmadan da şikayet edebilir. Refleks olarak daha fazla gözyaşı üretilmesi)
- Işık hassasiyeti
- Güneş, rüzgar veya sigara dumanından rahatsızlık
- Gözlerde yorgunluk
Kuru Göz tanısı nasıl konulur?
- Kuru Gözteşhisinde göz muayenesi yapılır, kullanılan ilaçların değerlendirilir ve gözyaşı üretimini ölçen testler uygulanır. Kişilerin genel sağlık problemleri, kullandıkları ilaçlar ve maruz kaldıkları çevresel koşullar kuru göz teşhisinde kullanılabilecek bilgilerdir. Gözlerin fizik muayenesinde göz ve göz kapaklarının yapısı, göz kırpma işlevi kontrol edilebilir. Işık muayenesi ile kornea ve göz kapakları incelenebilir. Gözyaşı üretiminde anormallik şüphesi olduğunda çeşitli testler uygulanabilir:
- Schirmer testi: Gözyaşı üretimini ölçen bir testtir. Alt göz kapaklarına kağıt şeritleri yerleştirilir ve birkaç dakika boyunca gözde bırakılır. Kağıtlara tepki olarak gözde üretilen gözyaşı, kağıt şeritlerde kapladığı alana göre değerlendirilir.
- Yarık lamba muayenesi:Gözlerde üretilen gözyaşı miktarının belirlenmesine yardımcı olur. Gözlerin her birine ışık tutularak göz ve göz kapakları mikroskop yardımıyla incelenir.
- Gözyaşı filmi kırılma testi (BUT): Gözyaşlarının buharlaşma hızının tespit edilmesinde kullanılabilir. Gözlere boya uygulanır ve gözyaşı filminin ne kadar süre sabit kaldığı tespit edilir.
- Gözyaşı fonksiyonlarını ölçen test cihazları: Özel bir görüntüleme yöntemleri kullanarak Gözyaşı kalitesini, birkaç parametre ile ölçerler. Yağı salgılayan meibomian bezlerinin görüntülenmesi ve fonksiyonlarının değerlendirirler
. Göz Kuruluğu Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Göz kuruluğu tedavisi, göz kuruluğuna neden olan faktörlere bağlı olarak değişebilir. Göz doktorunuz, göz kuruluğu şikayetlerinizi değerlendirecek ve size en uygun tedavi yöntemlerini önerecektir. Göz kuruluğu tedavisi şu yöntemlerden biri veya birkaçının kombinasyonu olabilir:
- Suni Gözyaşı Damlaları: Göz doktorunuz size kullanabileceğiniz suni göz yaşı damlalarını önerir. Göz damlaları gözlerin nemlendirerek gözde oluşan inflamasyonu azaltır. Dolayısı ile göz kuruluğu belirtilerini hafifletir. Bazı inflamasyonu azaltmak amaçlı üretilmiş damlalar özellikle suni göz yaşı damlalarına eklenebilir. Azalan inflamasyon mukus tabasını yapan bezlerin daha iyi çalışmasına gözyaşının üç kat halinde kalmasına yardımcı olur. Bazı suni göz yaşı içinde gözyaşının yağ tabakasına benzer yağ molekülleri bulunur. Btür damlalar yağ tabaksını destekleyerek gözyaşının erken buharlaşmamasını engeller
- Göz Merhemi: Göz doktorunuz size kullanabileceğiniz göz merhemlerini önerebilir. Göz merhemi, gözlerin nemlendirilmesine yardımcı olur ve özelikle gece kullanılarak gece boyunca gözlerin nemli kalmasını sağlar.
- Göz Kapakları İçin Tedaviler: Göz kuruluğuna neden olan göz kapaklarındaki Blefarit gibi iltihabi problemler de tedavi edilmelidir. Göz doktorunuz, göz kapaklarınızın temizlenmesi için ilaçlı mendiller veya sıcak kompresler gibi tedaviler önerebilir. Bu tedavi yağ tabasını yapan yağ bezlerinin ağızlarımdaki tıkaçların açılmasını ve yağ tabakasını yapan bezlerin daha iyi çalışmasını dolayısı ile göz yaşı yağ tabakasının daha iyi oluşmasını sağlar. Gözyaşının erken buharlaşmamasını engeller. Göz çevresini kapatan gözlükler kullanılabilir
- Sistemik İlaçlar: Göz doktorunuz, göz kuruluğuna neden olan inflamasyon veya başka bir tıbbi durum varsa, omega 3 benzeri size ilaçlar reçete edebilir.
- Diğer Önlemler: Göz kuruluğunu önlemek veya hafifletmek için bazı önlemler vardır. Bunlar arasında en önemlisi sıvı alımını arttırmaktır. Bunun yansıra bilgisayar ve diğer cihazlarla çalışırken sık sık göz kırpmak ve gözlerinizi dinlendirmek, gözlerinizi nemli tutmak için suni gözyaşı kullanmak, klima veya kalorifer gibi ısıtma cihazlarından uzak durmak ve güneşten gözlerinizi korumak için güneş gözlükleri takmak yer alabilir. Kuru göz hastaları özellikle geceleri uyudukları odanın nemlendirici cihazlarla nemlendirilmesinden de fayda görürler. Yine mevcut gözyaşını korumak amacıyla, gözyaşını gözden uzaklaştıran küçük kanalcıklar, göz doktoru tarafından, basit bir işlemle, geçici veya kalıcı olarak kapatılabilir.
Göz doktorunuz size en uygun tedavi yöntemini belirleyecektir. Göz kuruluğu tedavisi, belirtilerin şiddetine ve göz kuruluğuna neden olan faktörlere bağlı olarak uzun sürebilir ve düzenli kontrol gerektirebilir.
- Intense Pulse Light (IPL) Tedavisi: Göz etrafına yoğunlaştırılmış ışık atışları yapılan bu tedavi yöntemi son yıllarda göz kuruluğunda ve kirpik dibi iltihabında uygulanan etkin bir tedavi yöntemidir. Belli aralıklarla hastanın gözünün cevabına göre 2 veya 4 seans olarak uygulanır. İşlem ayaktan olarak uygulanır, yatış gerektirmez, günlük hayatın akışını etkilemez.
“Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.”
Yayınlanma Tarihi : 20.01.2026
Güncellenme Tarihi : …/…/….